تاريخ رسيدگي:2/3/84
مرجع رسيدگي:شعبه سي و يكم ديوانعالي كشور
خلاصه جريان پرونده:
1- كارمند «الف» فرزند... به اتهام مشاركت در اخذ رشوه با سروان «ب» فرزند... براي اخذ معافيت از خدمت و تقلب و دسيسه درا مر نظام وظيفه.
2- مشمولان«ج» فرزند... 3- كارمند «د» 4- «هـ» 5- «ز» 6- «ح» 7- «ط» 8- «ي»9- «ك»  10- «ل»11- «م»   12-«ن»13- «س» 14- «ع»  15- «ف»  با اتهام استفاده از سند مجعول تحت تعقيب دادسراي نظامي... قرار گرفته‌اند.
بدين توضيح متهم رديف اول كارشناس شنوائي سنجي بيمارستان... بوده، با اخذ مبالغي از تعدادي از مشمولان (كه به علت عدم اعتراض مطرح نيستند ) و متهمان كه نام آنها ذكر شده بدون دريافت وجه, گواهي كاهش شنوائي صادر كرده و بر اساس گواهي مذكور معاف از خدمت شناخته شده‌اند با توجه به اينكه حوزه نظام وظيفه مشهد يا شهرستان‌هاي مربوطه به محل اعزام مشمولان ظرف مدت پنج سال حق اعتراض به نظريه پزشك را دارد موضوع به شوراي پزشكي محول كه بيمارستان ... مرجع بررسي موضوع بوده و كلينيك... به تصدي سروان «ب» عهده‌دار شنوائي سنجي شده با ارتباطي كه «الف» با افسر مذكورداشته و بعضاً مبالغي از رشوه دريافتي را به او پرداخت مي‌كرده, نظريه اوليه را تأييد مي‌كرده است.
لازم به توضيح است كه طبق ماده 41 قانون نظام وظيفه عمومي و تبصره يك آن معاينه مشمولان به وسيله يك نفر پزشك از نيروهاي مسلح يا پزشكان غيرنظامي متعهد انجام مي‌شود و اظهارنظر در مورد معافيت آنان بعهده كميسيوني متشكل از سه پزشك كه مورد تأييد رئيس بهداري و فرماندار محل باشد, محول شده است. رئيس حوزه با اداره وظيفه عمومي  ظرف مدت پنج سال به نحوي اطمينان حاصل كنند كه معافيت به وسايل متقلبانه تحصيل شده به رأي كميسيون اعتراض مي‌كند و معاينه مجدد توسط كميسيوني متشكل از پنج نفر پزشك از نيروهاي مسلح انجام مي‌شود, موارد معافيت گوش, حلق و بيني در بندهاي 1تا 7 ماده 43 قانون مرقوم ذكر شده كه از آن جمله است كري كامل يك گوش, كاهش شنوائي با فراكانس‌هاي معين, كيفيت و روند معاينه به اين صورت است كه مشمول ابتدا به پزشك متخصص گوش و حلق و بيني مراجعه مي‌كند اگر ساختمان پرده گوش طبيعي باشد و مدعي ناشنوائي يا كمي شنوايي باشد از طريق راديوگرافي (شنوايي‌سنجي) بررسي مي‌شود و در صورت عدم اطمينان از نوار مذكور اقدام به ABR مي‌نمايد كه پاسخهاي مغزي را ثبت مي‌كند و تمارض بيماريا بيماري وي را از طريق امواج تشخيص مي‌دهد كه در اين رابطه متهمان مشمول براي تشخيص سلامتي يا بيماري گوش درمرحله بدوي به كارمند «الف» كه كارشناس شنوائي سنجي بوده ارجاع داده شده‌اند و در مرحله ثانوي كه تصميم كميسيون مورد اعتراض اداره وظيفه عمومي قرارگرفته و در كميسيون پنج نفري پزشكان مطرح شده بررسي ميزان شنوائي به سروان «ب» محول مي‌شده است. در بررسي وضعيت مشمولاني كه معافيت پزشكي دريافت كرده‌اند و قبلاً د اين گزارش مورد بحث‌اند مشخص شده است كه نقص يا كاهش شنوائي يا كري ندارند. ... اظهار داشته سروان «ب» به او مراجعه‌كرد و پيشنهاد اخذ وجه از مشمولان و اعلام نقص يا كاهش در شنوائي يا كري آنها را به صورت متقلبانه كرده و گفته است هرچه او بگويد دكتر... يا بيمارستان... مي‌پذيرند فريب افسر مذكور را خورده است.
شعبه پنجم دادگاه نظامي يك... عهده‌دار رسيدگي شده. «الف» در اين مرحله دريافت وجه براي خود را منكر شده و مدعي شده هر قدر از مشمولان پول گرفته به سروان «ب» داده و فريب او را خورده و نيازي به اين پولها نداشته و داراي سابقه جانبازي و حضور در جبهه‌هاست و با دادسرا همكاري كرده و اسامي متهمان و راشيان را افشاء كرده است. متهماني كه براي اخذ معافيت وجوهي پرداخت كرده‌اند به پرداخت آنها به «الف» اقرار و نحوه مراجعه وپرداخت را بيان كرده‌اند. «ف» اظهار داشته بعد از پايان دوره راهنمايي براي استخدام به نيروي هوايي مراجعه كرده به علت عارضه گوش چپ كه سابقه بيماري و عفونت داشته و در معاينات مردود اعلام شده بعد از ادامه تحصيل و اخذ مدرك ديپلم به ژاندارمري رفته كه به خدمت اعزام شود به كلينيك... معرفي شده بعد از معاينه به بيمارستان... معرفي شده چند نفر او را معاينه كرده‌اند و معافيت پزشكي دريافت كرده و «الف» يا «ب» نمي‌شناسد و وجهي به كسي پرداخت نكرده‌ «م» اظهار داشته از دوران بچكي مشكل شنوائي گوش داشته به بيمارستان... معرفي شده آقاي «الف» او را تست كرده بعد به كلينيك... معرفي شده و معافيت دريافت كرده و وجهي به كسي پرداخت نكرده است ضمناً متهم به پزشك قانوني معرفي شده كم‌شنوائي گوش راست اندك و گوش چپ از فراكانس‌هاي چهارهزار هرتز در حد پنجاه وسي بل اعلام شده است.
«ط» نيز كه معافيت پزشكي دريافت كرده و در نظريه پزشكي افت شنوائي قيد شده اظهار داشته به متهم «الف» وجهي نداده و با پرداخت هزينه‌هاي معاينه و تست معاف شده است نامبرده به پزشكي قانوني معرفي شنوائي وي نرمال اعلام شده است.
«ز» به علت كري يك گوش معاف شده اظهار داشته به «الف» و بيمارستان... و كلينيك... (نزد يك نفر وظيفه ) مراجعه كرده و هزينه‌هاي معاينه و تست را پرداخت كرده و معاف شده و به كسي وجهي به عنوان رشوه نداده است. نامبرده به پزشكي قانوني معرفي و از نظرشنوائي سالم تشخيص داده شده است. «س» كه به علت عفونت مزمن گوش مياني كه سبب بيوژن و كوستئاتوم شده , معاف شده منكر هرگونه تقلب و دسيسه و پرداخت رشوه شده و به پزشكي قانوني معرفي شده پرده هر دو گوش سوراخ اعلام ولي شنوائي سالم تشخيص داده است.
«ل» كه به علت كري كامل گوش چپ معاف شده و  پزشكي قانوني شنوائي وي را سالم اعلام كرده از پرداخت رشوه يا تقلب و دسيسه در اخذ معافيت را منكر شده و روال اخذ معافيت را عادي اعلام و اظهار داشته از كودكي دچار مشكل شنوائي گوش چپ بوده است..
«د» نيز به علت سينــوزيت و بزرگي شاخكهاي مياني و تأثير به سينوزها معاف شده ارتباط با متهمان («الف» و «ب») و پرداخت وجه را رد كرده و خود نيز اقدام به ابطال معافيت خود كرده است و وضعيت فعلي سينوس‌هاي خود را بهبود يافته اعلام داشته است «ح» كه به علت عدم شنوائي كامل گوش راست معاف شده و در معرفي به كميسيون پزشكي ابتلاء به كم‌شنوايي 20% دوگوش وي اعلام شده روند اخذ معافيت خود را عادي اعلام كرده و منكر هرگونه تقلب و دسيسه يا پرداخت رشوه شده است.
«ك» به علت عفونت مزمن دوگوش و مشكلات شنوائي و بيماري گوش مياني معاف شده و بعداً مورد عمل جراحي قرار گرفته و بهبود نسبي حاصل كرده است در معرفي مجدد به پزشكي قانوني ميزان افت شنوائي دو گوش 20% اعلام شده و منكر هرگونه تقلب دسيسه و پرداخت رشوه شده است....، «ن»كه به علت بيماري مزمن گوش مورد عمل جراحي قرار گرفته و بعد آن متقاضي معافيت بوده و به علت كاهش شنوائي معاف شده است اظهار داشته روال عادي اخذ معافيت را طي كرده و هيچگونه اقدام خلاف قانوني انجام نداده است به پزشكي قانوني معرفي شده هر دو گوش وي سالم تشخيص داده شده است.
«ج» اظهار داشت ازدوران كودكي ناراحتي گوش و افت شنوائي داشته به بيمارستان... معرفي‌شده45% افت شنوائي دوگوش براي وي تشخيص داده شده «الف» تقاضاي پنج ميليون ريال از وي كرده مبلغ دو ميليون ريال را به پرداخته و معافيت گرفته كه دربررسي بعدي معاف از رزم شناخته شده و قصداعزام به سربازي را دارد.
«هـ» كه به علت كري كامل گوش چپ معاف شده است در تحقيقات معموله اظهار داشته الان بهبودي كامل پيدا كرده و آماده است به سربازي برود و حوزه نظام وظيفه وي را به بيمارستان... معرفي كرده نوار گوش گرفته‌اند و بدون هيچگونه تقلبي يا پرداخت وجهي معاف شده است.
«ي»اظهار داشته مدت دو سال در اسارت افاغنه بوده و به علت ورود ضربه به ناحيه گوش چپش دچار كاهش شنوائي شده خود حوزه تايباد وي را به بيمارستان... معرفي كرده و بعد از گرفتن نوار معاف شده و وجهي به كسي نپرداخته است متهم در حال حاضر بيماري گوش خود را مرتفع و وضعيت خود را سالم و آماده براي اعزام به سربازي دانسته است.
«ع» نيزاظهار داشته به علت كمي شنوائي يك گوش معاف شده ( در نظريه پزشك و كميسيون به علت كري كامل يك گوش معاف شده ) و الان نسبت به دو سال قبل بهبود يافته و هيچگونه تقلبي نكرده است.
دادگاه در خاتمه رسيدگي با توجه به كيفرخواست صادره اقارير متهمان, نظريه پزشكي قانوني و وجود تصاوير كارتهاي معافيت افراد كه بعضاً پيوست مي‌باشدارائه يك برگ چك از سوي«الف»بر قبول براي پرداخت وجوهي كه دريافت كره كه چك مذكور درا مور مالي سازمان نگهداري مي‌شود و صدور گواهيهاي خلاف واقع اتهام متهمان را احراز كرده به استناد ماده 3 قانون تشديد مجازات مرتكبين ارتشاء و اختلاس و كلاهبرداري و 60 و 61 قانون نظام وظيفه و 532 و 592 و 593 و 42 و 47 مجازات اسلامي و اعمال كيفيات تخفيف دهنده بدون ذكر ماده 22 قانون مرقوم و اقرار متهم به اخذ شانزده ميليون و سييصدو بيست هزار تومان كه «ب» اخذ چهار ميليون آن را از وي پذيرفته است «الف» را علاوه بر استرداد دوازده ميليون و سيصدو بيست هزار تومان به چهارسال حبس تعزيري با احتساب ايام بازداشت و جزاي نقدي معادل وجه مأخوذه و سه سال انفصال از خدمت و با اعمال تخفيف به يك ميليون ريال جريمه بدل از پنجاه ضربه شلاق «ج»را براي پرداخت رشوه و تقلب دسيسه با اعمال كيفيات مخفف به جريمه نقدي بميزان مبلغي كه پرداخت كرده و ابطال كارت معافيت از خدمت و بقيه متهمان را به لحاظ استفاده از سند مجعول , هر يك به پرداخت پانصد هزار تومان جزاي نقدي با احتساب ايام بازداشت قبلي محكوم و رأي بر ابطال برگ معافيت و اعزام آنان به سربازي داده است.آقاي... طي لايحه‌اي با ابطال تمبر به وكالت از دريف اول و آقاي... طي لوايحي به وكالت «ح» و «ك» و «ن» و... طي لايحه‌اي به وكالت از «ز» و آقاي.. طي لوايحي به وكالت از «ع» و بقيه متهمان شخصاً با پرداخت هزينه دادرسي به دادنامه صادر شده اعتراض كرده‌اند. پرونده به دفتر ديوانعالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي... عضومميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي... داديار ديوانعالي كشور اجمالاً مبني بر تقاضاي اتخاذ تصميم شايسته را بر اساس موازين شرعي وقانوني مي‌نمايم نسبت به دادنامه شماره 83/121 تجديدنظر خواسته مشاوره نموده چنين رأي مي‌دهد:
رأي:
در مورد اعتراض متهم رديف اول... و... از ناحيه معترضان اعتراضي كه تأثير در نقض داشته باشد به عمل نيامده دادنامه از حيث انطباق موضوع با قانون و رعايت اصول د ادرسي فاقد ايراد و اشكال است اعتراض را مردود اعلام , دادنامه را ابرام مي‌نمايد.
در مورد بقيه متهمان صرفنظر از اينكه دادگاه تقلب و دسيسه‌اي احراز نكرده با توجه به غيرنظامي بودن آنان و عدم رابطه رسيدگي به اتهام آنان با متهم نظامي پرونده,رسيدگي به قضيه در صلاحيت محاكم عمومي... است, دادنامه تجديدنظر خواسته را نقض و رسيدگي به دادگاه عمومي... محول مي‌شود.